W wielkim skrócie....
Strona ta omawia pochodzenie
nazwiska oraz przenosi do prezentacji
jego geograficznego rozmieszczenia.
       
 


Nazwisko. Czy może być coś bardziej banalnego?

   
 
A jednak .... nic bardziej mylnego! Proces kształtowania polskich nazwisk zajął kilka wieków i miał różne oblicza <<więcej>>. Najprawdopodobniej podstawę nazwiska stanowiła nazwa miejscowa Rychlik, odnotowana na terenie byłego powiatu czarnkowskiego lub Rychliki, odnotowana na terenie byłego powiatu wiłkomirskiego
 
  (zob. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. IX, s. 71).  
 

Jego pochodzenie można też łączyć z:

rzeczownikiem rychlik: to, co dojrzewa wcześnie lub nazwa owsa białego - odmiany owsa zwyczajnego,

przymiotnikiem rychły: wczesny, prędki, skory lub skwapliwy, porywczy, pochopny, wyrywny, prędki lub żwawy, bystry, obrotny, raźny, zwinny
(zob. tzw. Słownik warszawski, t. V, s. 786).

 
       
 

To najprostsze i najbardziej logiczne wytłumaczenie. Problem pojawia się jednak, kiedy zaczynamy teorię weryfikować z faktami. Sama miejscowość Rychlik w powiecie czarnkowskim, to (nic nie ujmując jej urokowi <patrz>) mała wieś, której historia liczy sobie niespełna cztery wieki. Tymczasem nazwisko Rychlik jest udokumentowane już w XV w., a Rychlicki w wieku XVI. W dodatku geograficznie, to zupełnie przeciwna strona ówczesnej Polski. Nie można jednak lekceważyć faktu, że w jej okolicach pojawiają się takie nazwy, jak Rychlicki Młyn czy Rychlicki Staw.

 
       
 

Ciekawiej wygląda sprawa w przypadku wsi Rychliki w powiecie wiłkomirskim (Wiłkomierz to obecnie Ukmerge na Litwie). Wg Słownika geograficznego ... <<zobacz>> występowały tam aż trzy wsie o tej nazwie. Co istotne, położone zaledwie kilkadziesiąt kilometrów na północny zachód od Wilna, w okolicach którego Rychliccy "licznie zamieszkiwali" <<patrz>>. Jakby tego było mało, to są to dokładnie te same rejony, gdzie znajduje się Suderwa, będąca kiedyś własnością Rychlickich.

 
       
 

Legenda o wspólnym pochodzeniu <<czytaj>> jest bardzo pasjonująca i pobudzająca wyobraźnię. Nie można jednak wykluczyć, że nazwisko Rychlicki powstało niezależnie w kilku miejscach i na różnej bazie źródłowej. Mogła to być zarówno nazwa miejscowości (Rychlik, Rychliki), jak i przezwisko (Rychły).

Jeżeli dodamy do tego różnice w pisowni staropolskiej (np. "i" zamiast "y"), to zakres poszukiwań znacznie się powiększa. Przykładem może być majątek Rychliczki (Richlyczky, Richliczki) k. Zakroczymia, od którego prawdopodobnie przyjął, na przełomie wieku XVI i XVII, nazwisko Tomasz Jan Rychlicki.
Czy jego linia przetrwała, dając początek nazwisku, tego jeszcze nie wiemy.






 
 

Poniżej prezentujemy skróty do pięciu dokumentów z Zakroczymskich Ksiąg Grodzkich Wieczystych z 1601 r., gdzie wymieniony jest Tomasz Jan Rychlicki.


Quietto Bielinsky - zobacz str. 1. Emissio Boruczino - zobacz str. 1.
   
Emissio Richlyczky - zobacz str. 1. Commissio Niewikla - zobacz str. 1
   
Commissio Rychliczki - zobacz str. 1 , str. 2 , str. 3.

 
       
       
 
   
       
 

Nie możemy, więc wykluczyć nie tylko, że nazwisko Rychlicki zostało wygenerowane na różnej podstawie, ale nawet tego, że powstało na skutek zmian w pisowni. Przykładem może być miejscowość Ryglice, która mogła dać początek nazwisku Ryglicki (w 2002 r. zaledwie 47 osób w Polsce), a po zmiękczeniu ... Rychlicki! Nie mamy jednak na to dowodów.

Inną, całkiem realną, możliwością są zwykłe błędy w pisowni nazwisk, których jest pełno w księgach metrykalnych. Przykładem może być spotykane w XVIII w. we Włocławku i Kowalu nazwisko Rychlewski <zobacz>, funkcjonujące w odniesieniu do osób noszących nazwisko Rychlicki. Właściwie każde podobnie brzmiące nazwisko (Ryglicki, Rychliński, Rychlewski, Rychłowski, itd.) jest tutaj podejrzane i może mieć wspólne pochodzenie.




 
       
 

Ciekawych informacji dostarcza analiza geograficznego rozmieszczenia nazwiska, której dokonano na podstawie danych systemu PESEL z 2002 roku.

<<więcej>>

 
       
     
 
Copyright 2009, www.rychlicki.eu, www.rychlicki.info, All rights reserved.